×

Ulubione wydarzenia

Miejsce 19:00 20:00 21:00 22:00 23:00 00:00 01:00 02:00 03:00
 

Nie masz jeszcze żadnych wydarzeń dodanych do ulubionych

Stefan Kiełsznia (1911–1987) – dokumentalista Lublina
Stefan Kiełsznia był księgarzem, fotografem, a przede wszystkim dokumentalistą przedwojennego Lublina. W młodości interesował się malarstwem, jednak warunki materialne nie pozwoliły mu na kształcenie się w kierunku sztuk plastycznych. Był pracownikiem Księgarni św. Wojciecha i miłośnikiem książek. W dwudziestoleciu międzywojennym był posiadaczem największego w Lublinie księgozbioru dotyczącego fotografii. Był członkiem Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego. O swoim fotografowaniu mówił: …na wieczną rzeczy pamiątkę. Nie miałem ciągot do modnego przed wojną artyzmu. W fotografowaniu widziałem doskonały instrument zatrzymywania czasu.
W okresie międzywojennym Stefan Kiełsznia zdokumentował ulice znajdujące się w śródmieściu Lublina: Nową, Lubartowską, Świętoduską, oraz ulice znajdujące się na terenie nieistniejącej dzielnicy żydowskiej: Kowalską, Szeroką, Krawiecką. Zdjęcie zostały wykonane prawdopodobnie około 1934 roku. Podczas swojej pracy Stefan Kiełsznia posługiwał się aparatem Leica. Używał negatywów firm: Mimosa i Gavaert. Na zdjęciach wykonanych przez Stefana Kiełsznię widoczne są głównie partery kamienic. Praca fotografa charakteryzuje się wielką precyzją; była wykonywana z ogromną systematycznością. Kamienica po kamienicy zostały utrwalone kolejne budynki. Na fotografiach, oprócz architektury, szyldów, typowej dla tamtych czasów nawierzchni ulic, kiosku z gazetami widoczni są ludzie przemierzający miasto. Kilka postaci powtarza się na zdjęciach, możemy prześledzić drogę ich wędrówki po mieście.
Nieznana jest liczba wykonanych przez Stefana Kiełsznię zdjęć. W jednym z udzielonych wywiadów autor wspomina, że do wybuchu II wojny światowej wykonał około 600 fotografii. Liczba ta prawdopodobnie dotyczy wszystkich wykonanych przez Kiełsznię do 1939 roku zdjęć, nie tylko kolekcji z lubelskich ulic. Wiadomo na pewno, że ze względu na zbyt duże koszty fotograf nie miał możliwości wykonania odbitek ze wszystkich klisz. Nie są znane okoliczności przechowywania negatywów i odbitek w czasie okupacji. Wiadomo natomiast, że po wojnie Stefan Kiełsznia był wielokrotnie nachodzony przez UB za współpracę z Armią Krajową. Wtedy musiał zniszczyć część swojego dorobku.
Stefan Kiełsznia w lipcu 1944 roku wykonał zdjęcia na terenie więzienia na Zamku, w jednej z cel baszty zamkowej, gdzie odbywały się egzekucje więźniów. Dokumentował też zniszczenia wojenne. Po wojnie fotografował wydarzenia rozgrywające się w Lublinie. Do końca życia był aktywnym członkiem Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego, gdzie m.in. prowadził bibliotekę. Był uczestnikiem wielu konkursów fotograficznych i wielokrotnym ich zwycięzcą.
Większość z przedwojennych zdjęć Stefana Kiełszni zostało po raz pierwszy wywołanych dopiero w latach 70. XX wieku. Pierwsza wystawa zatytułowana Dawny Lublin na fotografiach Stefana Kiełszni odbyła się 1977 roku z inicjatywy Henryka Gawareckiego. Na wystawie znalazły się między innymi zdjęcia z ulicy Nowej, Kowalskiej, Szerokiej, widoki Zamku, fotografie wykonane na terenie Starego Miasta. Dziesięć lat później zdjęcia zostały opublikowane w albumie Lublin trzech pokoleń. Zachowana do dziś kolekcja zdjęć zawierających motywy lubelskich ulic wykonanych przez Stefana Kiełsznię liczy 145 fotografii. Na zbiór składa się: 107 klatek negatywu 35 mm, 11 małoobrazkowych, żelatynowo-srebrowych odbitek wznowiownych na papierze barytowym o formacie 13 x 18 cm oraz 28 żelatynowo-srebrowych odbitek wznowionych na papierze barytowym o formacie 23 x 36 cm. Większość zdjęć znajduje się w zbiorach syna Stefana Kiełszni – Jerzego.
Joanna Zętar Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”

Wczytuję mapę...
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Zajrzyj na stronę Polityka plików „cookies”, by dowiedzieć się więcej na temat ciasteczek.